Codzienny podcast gospodarczy - Radio TOK FM - Hallgatás Online

Polski konsument jest w dobrej formie, choć na zakupach jest ostrożniejszy. Pokazująca naszą skłonność do wydatków sprzedaż detaliczna we wrześniu rosła w tempie 3,3 procent w skali roku, ale to wolniej niż spodziewali się ekonomiści. Oszczędzaliśmy przede wszystkim na drogich we wrześniu paliwach, bo ich sprzedaż spadła. Za to wciąż szybko rosną zakupy w kategorii dóbr trwałych, czyli mebli, lodówek, telewizorów - a to pokazuje, że wciąż mamy swobodę w większych wydatkach. Ta nasza rozważność na zakupach będzie miała swój ciąg dalszy, w rytm coraz wolniej rosnących realnie pensji. Bo już teraz sporą część podwyżek zjada rosnąca inflacja, więc w kwotach może wygląda to nieźle, ale w sile nabywczej - już gorzej. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To gra komputerowa z rozmachem hollywoodzkiej produkcji i bijąca hollywoodzkie produkcje w kategoriach: sukces oraz sprzedaż. Za kilka tygodni zadebiutuje nowa edycja Grand Theft Auto, czyli GTA VI. Ta kura znosząca złote jaja na swoją nową odsłonę kazała czekać kilkanaście lat, bo tyle trwało jej projektowanie. Trzynaście lat pracy tysięcy ludzi, którzy przemierzyli wzdłuż i wszerz najciemniejsze zakątki Miami (które przebierze się za komputerowe Vice City), obserwowali tamtejsze kluby, natężenie światła o zachodzie słońca, ludzi i miasto, a później wzięli się za animowanie gry. Najpierw prace przerwała pandemia, później hakerskie włamanie, ale w końcu wszystko udało się dopiąć na ostatni guzik. Tych trzynaście lat pracy pochłonęło od 1 do 1,5 miliarda dolarów, ale te pieniądze mają się zwrócić z naddatkiem w moment po premierze. Bo to jedna z najbardziej oczekiwanych premier w historii gier komputerowych w sytuacji w której ten biznes jest w ciągłym odwrocie. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ten statek był szczególnie obserwowany, bo świat podejrzewał, że już wiezie transport rosyjskiego oleju napędowego do USA. Okazało się, że wiózł nawozy, ale transporty diesla z Rosji do Stanów Zjednoczonych są kwestią czasu po tym jak Donald Trump, rozpaczliwie próbując ratować swoje notowania, zawarł paliwowy deal z Władimirem Putinem: Moskwa ma dostarczać Waszyngtonowi olej napędowy. Bo przez Trumpa i jego wojnę w Iranie Amerykanie płacą przy dystrybutorach rekordowo dużo, a im więcej płacą - tym niższe są notowania Trumpa i jego Republikanów przed listopadowymi wyborami do Kongresu. Ale rosyjski diesel będzie plasterkiem na wielką paliwową ranę, bo Rosja - przez wojnę w Ukrainie - sama ma problem z paliwami, a po olej napędowy stoją w niej kilometrowe kolejki. Przez ukraińskie naloty dronowe na rosyjskie rafinerie nie ma jak przerobić ropy naftowej na gotowe paliwa. Cały ten trumpowsko-putinowski deal ma więc wymiar wyłącznie polityczny. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Eksport i nowe technologie - tym stoi teraz chińska gospodarka. Oficjalne dane dotyczące wzrostu pokazują, że znów wraca on na tory jakie wyznaczyły mu władze w Pekinie. Z nowoczesnych technologii chcą zrobić nową wizytówkę kraju, coraz śmielej wchodząc na najprężniejszy teraz rynek mikroprocesorów, także tych napędzających sztuczną inteligencję. Chińskie firmy produkują tyle, że nie są w stanie upchnąć swoich towarów na rodzimym rynku, stąd orientacja na eksport, co widać choćby w branży motoryzacyjnej. Nieco w cieniu danych, którymi chwali się chiński rząd, są wewnętrzne problemy kraju. Chińczycy nie chcą kupować, oszczędzają na czarną godzinę, dlatego silnik gospodarczy w postaci konsumpcji zacina się coraz bardziej. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Dwa lata temu, kiedy Chiny uruchomiły morski ekspres na Zachód i zalały Europę swoimi elektrykami, Bruksela postanowiła się przed tym zalewem bronić. Na samochody elektryczne wprowadziła cła, ale ciąg dalszy tej historii można uznać za kabaretowy. Bo Unia zamknęła frontowe drzwi elektrykom, a w tym samym czasie Chińczycy weszli bocznymi drzwiami ze swoimi... samochodami hybrydowymi! Bo Europejczycy wolą hybrydy od elektryków i tu Chińczycy upatrzyli dla siebie miejsce w którym się wygodnie umościli. Co czwarta sprzedana hybryda jest chińska, a wśród hybryd z wtyczką - co trzecia. Bruksela znowu się przebudziła i chce domknąć też boczne drzwi, wprowadzi limit importu chińskich aut hybrydowych. Wszystko pod hasłem obrony europejskiego, ledwo dyszącego przemysłu motoryzacyjnego. Problem w tym, że Chińczycy już tu są i wkrótce będą składać swoje samochody w podupadających fabrykach europejskich koncernów motoryzacyjnych. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Świat teraz żyje fioletem. Fioletowa kawa, fioletowe desery, fioletowe pieczywo i fioletowe dania w restauracjach z gwiazdką Michelina. To ten sam trend, dzięki któremu na salony wjechała dubajska czekolada oraz japońska matcha. Teraz triumfy święci ube: fioletowa bulwa z Filipin, trochę podobna do ziemniaka. Po polsku nazywa się pochrzynem skrzydlatym, pochrzyn jest zdrowy, jego fiolet ładnie wygląda na zdjęciach w internecie, a to wystarczy żeby nakręcić globalne szaleństwo. Swoje zrobili też spece od marketingu koncernów spożywczych. Ube pochodzi z Filipin, które nie nadążają z produkcją, dlatego do akcji wkroczył tamtejszy rząd i ogranicza eksport, żeby chronić swój narodowy skarb jak Francuzi szampana, a Włosi parmezan. Ale tu wchodzą Wietnam i Chiny, które chciałyby coś z tego szaleństwa uszczknąć i rozwijają swoje plantacje. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Paliwa przyspieszyły wzrost cen we wrześniu. Inflacja sięgnęła 4,1 procent - podaje Główny Urząd Statystyczny. Właśnie przez benzynę i olej napędowy, których ceny biły we wrześniu rekordy. W październiku ten efekt złagodzi jednak trzecia odsłona pakietu CPN. Skończył się też czas w którym z miesiąca na miesiąc taniała w tym roku żywność. Choć wciąż długa jest lista produktów wyraźnie tańszych niż rok temu: od ogórków przez mięso drobiowe i wieprzowe po masło i jabłka. W kilkuprocentowym tempie rosną koszty utrzymania mieszkania i usługi: od wycieczek zagranicznych przez prywatne wizyty u lekarzy, edukację po usługi fryzjerskie. Inflacja jest wyraźnie powyżej poziomu uważanego za zdrowy dla gospodarki i naszych portfeli i na razie tam zostanie, bo do drogich paliw dojdą kolejne ryzyka inflacyjne: żywność oraz nowe taryfy na energię. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To nowy "chory człowiek Europy" - tak ekonomiści mówią o Francji, która stanęła na krawędzi gospodarczej katastrofy. A dotychczas mówili tak o Niemczech. Francuskie problemy piętrzą się jednak coraz bardziej: od drogiej energii przez bogate świadczenia społeczne obciążające państwową kasę po lawinowo rosnący dług, z którego powodu Francja zadłuża się coraz bardziej i coraz drożej: rentowności francuskich obligacji poszybowała do najwyższego poziomu od ćwierćwiecza, co oznacza, że Francja zadłuża się drożej niż Grecja czy Włochy (znane dotąd z fiskalnej niefrasobliwości). Same odsetki od tego długu zjedzą w przyszłym roku więcej niż trafi na edukację i wojsko. Z powodu gospodarczej mizerii na ulice wyszła francuska młodzież. A chodzi o drugą największą gospodarkę Europy, nic dziwnego, że teraz Europa zastanawia się kogo Francja pociągnie za sobą w gospodarczą otchłań. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Tajemnicza śmierć 28-letniej pracownicy rosyjskiego laboratorium prowadzącego badania nad dżumą na Syberii postawiła świat na nogi. Również dlatego, że informacje w tej sprawie Kreml natychmiast otoczył szczelnym kordonem. Ale na wyobraźnię działają informacje o skierowaniu na badania i kwarantannę dziesiątek ludzi, którzy mogli mieć z laborantką kontakt oraz zalecenia noszenia maseczek dla tysięcy ludzi. Pikanterii sprawie dodaje fakt, że laborantka miała być na dżumę szczepiona, a ośrodek w którym pracowała miał prowadzić badania nad bronią biologiczną. Nic dziwnego, że na świecie od razu odżyły nieco przygasłe strachy o epidemię i jej gospodarcze skutki, bo mamy w pamięci to, jak gospodarkę zmieniła pandemia koronawirusa. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Rosja i Ukraina uginają się pod ciężarem zbóż: sezon udał się tam znakomicie, ziarna leżą w silosach, stodołach i pod gołym niebem, bo nie ma ich jak z obu krajów wywieźć. Główny szlak transportowy, przez Morze Czarne, znów jest pod ostrzałem rosyjskich agresorów. Ukraina odpowiada atakami na rosyjskie porty, więc ruch statków zamiera. Oba kraje są głównymi globalnymi eksporterami pszenicy, jęczmienia i kukurydzy, które żywiły Bliski Wschód, Azję i Afrykę. Tę sytuację już znamy sprzed czterech lat, z początków rosyjskiej agresji. Ale tym razem w grę nie wchodzi wysyłania zbóż z Ukrainy koleją (poprzednio skończyło się to polityczną awanturą), ani Dunajem przez Rumunię, bo niski stan rzeki nie pozwala na transport. W tym samym czasie w Europie plony minionego gorącego lata udały się średnio, mało deszczu spadło w sezonie monsunowym w Indiach. W efekcie w czasie kiedy ceny zboża w Ukrainie szorują po dnie, w reszcie świata mocno rosną. Skutek? Już rosnące ceny żywności. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Klub piłkarski, który przez dziesięciolecia żył w cieniu słynniejszych drużyn, stał się w ciągu kilkunastu lat seryjnym mistrzem i siódmym najcenniejszym klubem świata. Chodzi o Manchester City, który - jak się okazuje - przez lata posługiwał się finansową inżynierią, żeby (z pomocą pieniędzy od arabskiego właściciela) pokazywać lepsze wyniki finansowe, co przekładało się na lepsze kontrakty i możliwości kupowania lepszych zawodników. To pompowanie kasy trwało dekadę, nieprawidłowości w papierach jest grubo ponad sto, a Premier League zastanawia się teraz co z tym zrobić. W grę wchodzą potężne grzywny, odjęcie punktów, zawieszenie, odszkodowania. Wszystko przełoży się na mniejsze pieniądze z tego wielkiego biznesu, jakim jest piłka nożna. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Polski złoty ma problemy. Słabnie w oczach na fali odzyskującego siły dolara, który rośnie na fali podwyżek stóp procentowych w USA. U nas stopy stoją w miejscu, więc światowy kapitał woli kupować powiązane z dolarem obligacje. Do tego słabnie euro, a złoty zachowuje się jak turbo euro. Zagraniczni inwestorzy żądają też wyższej premii za ryzyko w przypadku Polski, patrząc na nienajlepszy - oględnie mówiąc - stan naszych finansów publicznych. Na razie na horyzoncie nie rysują się siły, które miałyby złotego z tych tarapatów wyciągnąć. A słabszy złoty, to choćby droższe paliwa i więcej importowanej do nas inflacji, ale z drugiej strony - sprzyja eksporterom, a eksport to jeden z silników napędowych całej gospodarki. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ta fuzja była jak brazylijski tasiemiec ze zwrotami akcji jak u Carringtonów. Skydance-Paramount, należąca do znajomych Donalda Trumpa amerykańskich multimiliarderów, właśnie przejęła Warner Bros.-Discovery, potentata Hollywood, właściciela wielkich filmowych studiów produkcyjnych i stacji telewizyjnych, w tym CNN i polskiego TVN. Pod jednym dachem znaleźli się teraz Harry Potter ze SpongeBobem oraz Batman i bohaterowie Mission Impossible. To rozrywkowo-medialne imperium powstaje jednak na kredyt, który przecież ktoś będzie musiał spłacić. I będziesz to także Ty, siedzący z pilotem na kanapie. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Ten incydent zszokował świat: drugi pilot zaatakował kapitana samolotu linii FlyDubai lecącego z Dubaju do Tel Awiwu. Próbę rozbicia samolotu udaremnili zaatakowany kapitan, pasażerowie, druga załoga lecąca na zmianę oraz mocarna maszyna, która wytrzymała lot nurkowy z prędkością 1100 km/h. Teraz śledczy sekunda po sekundzie badają, co w tym przypadku zawiodło: a lista dziur w systemach bezpieczeństwa wydłuża się. I jak ten incydent wpłynie na odradzający się ruch lotniczy na Bliskim Wschodzie, zamrożony po wybuchu wojny w Iranie? Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Paliwo lotnicze zdrożało w tym roku już trzykrotnie, ale na razie przewoźnicy mieli jeszcze zakontraktowaną kerozynę po starych cenach. I te kontrakty będą się niedługo kończyć, więc trzeba będzie kupować paliwo po obecnych, rekordowych cenach. Eksperci branży mówią, że w związku z tym nie uda się utrzymać niższych cen biletów (w tym roku, jak na warunki rynkowe, zaskakująco niskich!) i podwyżki mogą zacząć się już wkrótce. A na razie linie lotnicze sięgają po inne rozwiązania oszczędnościowe i na sezon jesienno-zimowy tną połączenia. Tymczasem drogie paliwa zbierają już żniwo: w ostatnich dniach dwie europejskie linie lotnicze zgłosiły wnioski o upadłość. Samolotów nie uziemiają, ale czeka je długa i bolesna droga do wyjścia na prostą. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Może i diamenty są najlepszymi przyjaciółmi kobiet, jak mawiała Marylin Monroe, ale na pewno nie są teraz przyjaciółmi inwestorów. Ceny tych kamieni szlachetnych pięć lat temu były na szczycie, teraz spadły o połowę. Na rynku urosła wielka góra diamentów, z którą nie bardzo wiadomo co zrobić. I to mimo wykluczenia z europejskiego rynku diamentów rosyjskich, które wreszcie udało się objąć sankcjami. Do tej góry swoje dokładają diamenty wytworzone w laboratorium, które mają zasadniczą przewagę: są nawet kilkukrotnie tańsze od tych wydobytych w kopalniach. Szacuje się, że w USA już w dwóch niemal trzecich pierścionków zaręczynowych są diamenty laboratoryjne. Jest jednak dla tego rynku nadzieja w sztucznej inteligencji. W jaki sposób boom na AI może na nowo napędzić popyt na diamenty? Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Europa do tej pory zaciekle broniła swojego rynku przed tanią, chińską motoryzacją. Robiła to pod hasłem obrony rodzimego przemysłu, który ledwo zipie. Aż przyszedł kryzys paliwowy i Europejczycy, nie chcąc płakać przy dystrybutorach, masowo przesiadają się do samochodów elektrycznych albo hybryd (już co trzeci rejestrowany samochód, to elektryk), a poszczególne rządy hojnie je dofinansowują. Sęk w tym, że te programy premiują auta z półek cenowych, na których stoją tylko auta chińskie (w tym roku Europejczycy kupią milion takich samochodów!). W ten sposób Europa sama sobie strzela w kolano i wtacza konia trojańskiego na chińskich kołach, który zamierza zalać nasz kontynent swoją produkcją. Mało tego! Chińczycy właśnie zjawiają się jako zbawcy zamykanych fabryk europejskich aut. W Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, na Węgrzech, a nawet w Niemczech Chińczycy instalują się w bankrutujących fabrykach Forda, Nissana czy Volkswagena ratując unieruchomione linie produkcyjne oraz tysiące załóg zwalnianych z tych…

Ren, Dunaj, Wisła, rzeki we Francji i Szwajcarii - wszystkimi płynie rekordowo mało wody! Minione upalne lato i ładna pogoda teraz, jesienią, pogłębiają problem płytkich rzek i braku wody w Europie, która schnie na potęgę. Coraz mniej wody w rzekach to gigantyczny problem dla rolnictwa, transportu i energetyki. Im ładniej za oknem, tym gorsze wiadomości dla zasobów wody na naszym kontynencie. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Kto ma dziś władzę nad światem? Ten, kto ma rafinerie, a te mają przede wszystkim Amerykanie. Choć ropy na świecie nie brakuje, to nie ma kto jej przerabiać na paliwa: z rynku wypadli przetwórcy na Bliskim Wschodzie, bo przez wojnę i blokadę cieśniny Ormuz nie ma jak wysłać ropy w świat. Do tego dochodzi sytuacja w Rosji i jej problemy z przetwórstwem oraz decyzje Chin. Marże rafineryjne wzrosły na świecie do rekordowych poziomów, a recept na ten cenowy ból głowy kierowców na razie nie widać. To znaczy widać jedną: pogodę i zjawisko El Niño, które może przynieść nam łagodniejszą zimę - i w niej można upatrywać ratunku. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Amerykański prezydent w stylu słonia w składzie porcelany swoją wojną handlową rozwala właśnie 150-letnią przyjaźń amerykańsko-kanadyjską. Przez te wszystkie lata geografia zrobiła Kanadę i Stany Zjednoczone sąsiadami, historia - przyjaciółmi, gospodarka - partnerami, a potrzeba - sojusznikami. Od miłości do nienawiści droga jednak niedaleka, więc krótki czas poróżnił sąsiadów na śmierć i życie. Obaj niedawni partnerzy okładają się gospodarczymi kłonicami, czyli cłami: od kijów golfowych przez beton, sery, smartfony, piwo, kosmetyki, zimowe kurtki po meble. Ta wojna handlowa coraz bardziej zbliża Kanadę w kierunku leżącej po drugiej stronie Atlantyku Unii Europejskiej. Kraj miałby stać się członkiem stowarzyszonym Unii i choć to trudne do wyobrażenia, to mogłoby obu stronom przynieść wymierne - także gospodarcze - korzyści. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Pierwsze tygodnie nowej unijnej dopłaty do paczek z Chin przynoszą oczekiwany efekt: rzeka tanich towarów z Azji trochę wyschła. Trzy euro doliczane do każdej z grup produktów w paczce podbiły koszt zamówienia i zahamowały nasz europejski pęd do kupowania. Spada liczba użytkowników tych platform, a służby skarbowe mówią, że liczba paczek spadła nawet o połowę. Unia Europejska wkroczyła do gry, kiedy liczba paczek sięgnęła w ubiegłym roku sześciu miliardów i nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. Podobnie jak Chińczycy, którzy łatwo pola walki nie oddadzą i zbroją się w... magazyny! Powierzchnia magazynowa, zwłaszcza w Polsce, idzie jak świeże bułeczki. Po to, żeby na potęgę sprowadzać towary z Chin kontenerami, całościowo je clić i odprawiać i z magazynów w Polsce, już bez przeszkód celnych, rozsyłać po całej Unii. Ale za magazyny, pracowników, transport trzeba płacić. Czyżby więc era chińszczyzny za grosze mijała? Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Większość ubrań z naszych szaf, to... pochodne ropy naftowej! Według szacunków 70 procent światowej produkcji włókien odzieżowych to poliester, nylon, spandex czy akryl - wytworzone w naftowych instalacjach rafineryjnych. Popularny jest zwłaszcza poliester, który ma w sobie większość ciuchów z kategorii "fast fashion", zwłaszcza z dużego chińskiego sklepu internetowego. Cena włókien poliestrowych w moment po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie i problemów z ropą naftową poszły w górę o jedną czwartą. A to dopiero początek problemów, bo wojna to bardzo drogi gaz niezbędny do farbowania tkanin (w tym dżinsu) w azjatyckim zagłębiu odzieżowym, to bardzo drogi transport, a wreszcie - drogie nawozy sztuczne, bez których nie urośnie bawełna, więc poliestru nie zastąpi. A dodatkowo grozi jej El Nino: to zjawisko pogodowe może w tym roku może albo zalać plantacje bawełny ulewnym deszczem, albo spalić piekielnym słońcem. Nie ma więc innej możliwości - odzież podrożeje! Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Olej napędowy jest na świecie na wagę złota i stąd rosnące z dnia na dzień jego ceny na stacjach paliw, ceny zbliżające się powoli do 10 złotych za litr! Pierwszy powód leży oczywiście na Bliskim Wschodzie (w cieśninie Ormuz i na arabskiej pustyni), drugi - w zniszczonych rosyjskich rafineriach, bo sowiecka technologia nie pozwala ich szybko naprawić. Bo o ile ropy na świecie dramatycznie nie brakuje, to nie ma gdzie i jak przerobić jej na paliwo do naszych samochodów. Światu brakuje teraz około miliona baryłek diesla dziennie, mimo że rafinerie pracują na najwyższych obrotach i zarabiają kosmiczne pieniądze. Naprawdę kosmiczne! Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To powinien być sygnał alarmowy dla rządzących - mówią ekonomiści po tym jak agencja ratingowa Moody's obniżyła nam ocenę wiarygodności kredytowej. Niższy rating analitycy tłumaczą fatalnym stanem finansów publicznych: lawinowo rosnącym długiem, coraz większą dziurą budżetową i - co jeszcze ważniejsze - brakiem perspektyw na naprawę sytuacji - zwłaszcza w obecnej sytuacji politycznej. Bo politycy nie chcą słyszeć ani o cięciach wydatków z państwowej kasy, ani o podwyżkach podatków które zapewniły budżetowi dodatkowe pieniądze. A ekonomiści od dawna ostrzegają, że żyjemy ponad stan. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Niemcy od dawna są nazywane "chorym człowiekiem Europy" ze względu na ich gospodarcze dolegliwości. Teraz to określenie nabiera dosłownego znaczenia, bo Niemcy chorują na potęgę, na żądanie i na telefon, przynajmniej w statystykach. Niemcy mogą chorować do trzech dni bez L4 i wykorzystują to bez skrupułów, zwłaszcza - co najciekawsze - w piątki i poniedziałki. Wystarczy telefon do pracodawcy z informacją o nieobecności. Coś, co kiedyś miało być ukłonem w stronę pracowników, teraz stało się gospodarczą epidemią! Absencje "chorobowe" Niemców w pracy przybrały takie rozmiary (w i tak chorującej gospodarce), że stały się przedmiotem ogólnonarodowej, polityczno-gospodarczej debaty. Rząd w Berlinie naraził się na społeczny gniew próbując ten problem rozwiązać i ta próba dołożyła poparcia politycznego skrajnej prawicy, która właśnie zdobywa władzę w landach i idzie po władzę w Berlinie. A epidemia zwolnień lekarskich dokłada swoje trzy grosze do problemów pogrążającej się w otchłani dumy niemieckiej gospodarki,…

To pierwsza podwyżka stóp procentowych w największej gospodarce świata od ponad trzech lat. Amerykański bank centralny - jak mówią ekonomiści - stanął pod ścianą wysokiej inflacji i musiał zdecydować się na taki krok. Narażając się prezydentowi Donaldowi Trumpowi, który od dawna krzyczał o obniżkach. A dostał podwyżkę i to tuż przed wyborami do Kongresu, więc w portfele Amerykanów uderzą już nie tylko rekordowo drogie paliwa, ale i wyższe raty kredytów. W tej grze jest również umacniający się po decyzji Fedu dolar, a to zła wiadomość dla nas, bo oznacza jeszcze droższe paliwa - bo to w dolarach rozlicza się ropę naftową kupowaną do produkcji paliw. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Zaczęło się latem od ataku szajki agentów sztucznej inteligencji na platformę dla badaczy i inżynierów, którzy budują i testują aplikacje oparte na AI. Wirtualni włamywacze uciekli z laboratorium, sami się naradzili i przeprowadzili atak - bez najmniejszego udziału człowieka. Brzmi jak bunt maszyn rodem z Terminatora? W mikroskali to właśnie coś takiego! A teraz były już pracownik firmy Anthropic, właściciela jednego z najpopularniejszych modeli sztucznej inteligencji czyli Claude'a, wcześniej zatrudniony w OpenAI, zamieścił w mediach społecznościowych przerażający wpis, który obiegł świat: obie firmy igrają z ogniem, a stawką jest zagłada ludzkości. I to już niedługo, bo najpóźniej w dziesięć lat. Jednocześnie te dwie firmy idą na giełdę po biliony dolarów na dalszy rozwój, żeby w najlepsze uprawiać obliczeniowy wyścig zbrojeń na planetarną skalę. A właściciel Anthropica pisze globalny apel: albo hamowanie i kontrolowany rozwój AI, albo zbuntowane maszyny przejmą Internet. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS…

Ta rura ma początek w Arabii Saudyjskiej, a koniec - w kieszeni każdego kierowcy. Właśnie został uszkodzony rurociąg, którym - w sytuacji blokady cieśniny Ormuz - Saudyjczycy pompowali swoją ropę na drugą stronę swojego kraju, omijając Ormuz, wprost w okolice cieśniny Bab-al-Mandab. Stamtąd tankowcami płynęła przez Morze Czerwone, Kanał Sueski na Morze Śródziemne. Ten bypass zaatakowały drony wystrzelone z Iraku, został więc zamknięty. Na efekty nie trzeba było długo czekać: ropa naftowa wystrzeliła, a razem z nią ceny paliw na całym globalnym Zachodzie. Amerykanie płacą i płaczą grubo ponad 6 dolarów za galon diesla (cena dla nich astronomiczna), w Belgii litr paliwa kosztuje - w przeliczeniu - 11 złotych, cenowe rekordy bite są w Holandii, Niemczech, Francji i oczywiście także w Polsce. Tak oto historia zaczynająca się tysiące kilometrów od nas kończy się ciężkim westchnieniem przy kasie na stacji benzynowej. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Czy - tak samo jak właśnie na stacjach paliw - drożyzna rozgości się też w naszych rachunkach za prąd i gaz? Europejskie magazyny gazu na progu sezonu grzewczego są wypełnione w połowie, a to dużo mniej niż potrzeba żeby do listopada dopompować je do minimalnego, bezpiecznego poziomu. Powód? Jeden: wojna w Zatoce Perskiej. Dostawy surowców pływają w kratkę, a w kolejce do nich, obok Europy, stoi Azja. Jest nawet gorzej niż po wybuchu wojny w Ukrainie! Ceny gazu są więc dwa razy wyższe niż rok temu, a gaz w Europie jest kluczowy także dla produkcji prądu. W tej sytuacji, dla naszych rachunków, cała nadzieja w pogodzie i że nadchodząca zima będzie łagodniejsza niż ta poprzednia. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Zachód Europy wytrwał mijającego lata pięć fal piekielnych upałów, których skutki uderzyły szeroko i w nieoczywiste miejsca. Takimi miejscami są na przykład biblioteka w holenderskim Utrechcie (w której pracownicy musieli wybierać: chłód z klimatyzacji, albo działające schody ruchome), hale w szwajcarskich Alpach, francuską Owernię i włoski region Parmy. Tak się składa, że w tych ostatnich trzech powstają pożądane na świecie sery: Gruyere, Salers oraz znany szeroko parmezan. Przez suszę krowy nie miały czym się paść, dawały więc mniej mleka gorszej jakości. W słynącej z serów Szwajcarii było tak źle, że na pomoc krowom ruszyły wojskowe śmigłowce (ponownie, poprzednio taka operacja skończyła się międzynarodową awanturę o wodę z Francją). Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Rynkowe prognozy na drugą połowę roku obarczone są jedną wielką niepewnością: czy uspokoi się sytuacja w rejonie Zatoki Perskiej, a tankowce z ropą i gazem ruszą przez cieśninę Ormuz. Z Krzysztofem Kamińskim, analitykiem OANDA TMS Brokers zastanawiamy się czy, jeśli ten czarny bliskowschodni łabędź odpłynie, mamy szansę na tańszą ropę naftową i mocniejszego złotego. Bo giełdy od dawna żyją swoim życiem: tam hossa trwa w najlepsze i pytanie tylko czy sztuczna inteligencja wciąż będzie miała siłę ją napędzać. Pytamy też o złoto, które ma za sobą fatalne pół roku i niepewne perspektywy na kolejne pół. Co czeka rynki w najbliższych miesiącach? Rozmawiamy też o tym czego możemy spodziewać się po nowym szefie amerykańskiego banku centralnego. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Na widok tego odczytu inflacji ekonomiści wpadli w osłupienie. Ceny w maju rosły w rocznym tempie 3,1 procent, podczas gdy eksperci spodziewali się, że paliwa do wzrostu doleją... drogie paliwa, które miały wystrzelić inflację w okolice 4 procent, a więc wyraźnie powyżej poziomu uważanego za optymalny. Teraz poznaliśmy szczegóły tego inflacyjnego odczytu i już wiadomo, co ten wystrzał powstrzymało: inflację przy ziemi utrzymała żywność, a dokładniej: warzywa, a jeszcze dokładniej: tegoroczne nowalijki! W miesiąc warzywa staniały o prawie 8 procent, niższe ceny widać na całym bazarku: od ziemniaków przez cebulę i kalafiory po pomidory i ogórki. Drogie paliwa będą jednak dalej filtrować się przez gospodarkę, tym bardziej że rząd wycofuje swój program paliwowy CPN. Eksperci mają jednak i tu dobre wiadomości: możliwe, że w kolejnych miesiącach, kiedy już sytuacja po wojnie w Zatoce Perskiej wróci do normy, zobaczymy mocne spadki cen ropy, a za nimi - dużo tańszą benzynę i olej napędowy. Bo ekonomiczne skutki…

Na największym debicie giełdowym świata, czyli wejściu na Wall Street kosmicznej spółki SpaceX Elona Muska na razie najwięcej zarobił... Elon Musk! Po tym jak akcje spółki na dzień dobry wystrzeliły, majątek dotychczasowego najbogatszego miliardera przekroczył bilion dolarów! A to oznacza, że jest wielkości całej polskiej gospodarki. Inwestorzy uwierzyli Muskowi w jego kosmiczną wizję podboju Księżyca, miasteczka na Marsie i serwerów sztucznej inteligencji krążących po orbicie ziemskiej. Mały problem jest tylko taki, że na razie SpaceX notuje miliardowe straty: na lotach w kosmos nie zarabia w ogóle, a kasę ma tylko z internetu satelitarnego Starlink i wynajmu swoich serwerów konkurencji. W wizję science-fiction Muska uwierzyli inwestorzy, ale analitycy liczą w arkuszach kalkulacyjnych i ostrzegają: tam może rosnąć bańka. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Szykuje nam się happy end, choć na razie jest potencjalny. Miał być koniec świata, który jednak... nie nastąpił. Miał być surowcowy Armagedon, kolejki po benzynę, zatrzymany transportowy obieg gospodarki i szalejąca inflacja. Jest względny spokój i stosunkowo stabilne ceny oraz światełko nadziei na pokój na Bliskim Wschodzie. Jak to możliwe, że praktycznie jest tak dobrze, skoro teoretycznie jest tak źle? Dziś próba rozwiązania zagadki, nad którą głowią się najtęższe ekonomiczne umysły: dlaczego wojna w Zatoce Perskiej i blokada cieśniny Ormuz nie wystrzeliły cen ropy naftowej i nie pozbawiły jej połowy świata? Problem w tym, że nie do końca wiadomo jak do tego doszło, ale tropy prowadzą do Chin, zahaczając o naftowych potentatów Bliskiego Wschodu i o Stany Zjednoczone. Dziś o czarodziejskich zaklęciach, które uchroniły świat przed surowcową katastrofą. I które teraz mogą doprowadzić do... klęski urodzaju ropy naftowej kiedy już uda się podpisać porozumienie o pokoju na Bliskim Wschodzie i sytuacja zacznie…

Po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie i kryzysu paliwowego to kerozyna do samolotów cenowo oberwała najmocniej. Linie lotnicze w panice podnosiły ceny biletów i doliczały dodatkowe opłaty paliwowe. Wieszczono, że na wakacje taryfy wystrzelą, ale... nie dość, że nie wystrzeliły, to wręcz są niżej niż rok temu, a eksperci wprost mówią o "aberracji" na tym rynku. Po pierwsze dlatego, że my, pasażerowie, postawiliśmy sobie barierę i wstrzymaliśmy się z kupowaniem biletów. A dla przewoźników, zwłaszcza tych niskokosztowych, jest coś znacznie gorszego niż drogie paliwo: to pusty samolot! Dlatego nie mają odwagi podnosić cen i trzymają je na wakacje na zaskakująco niskich poziomach. A po drugie - na polskim rynku trwa właśnie cicha wojna o pasażera między dwoma potentatami niskokosztowego latania i ta podniebna wojna nie pozwala żadnemu z nich na ruch w postaci radykalnych podwyżek cen biletów. Ale to cenowe Eldorado nie może trwać wiecznie. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

To kopernikański przewrót w filmowej rozrywce. Zetki szturmują kina, ale szerokim łukiem omijają hollywoodzkie produkcje z superbohateriami, sequele, prequele i adaptacje bestsellerów. Triumfy święcą filmy bez promocji, wielkich nazwisk i spektakularnych scenografii, kręcone w kilka tygodni przez twórców znanych z YouTube'a, zarabiające nawet 200 razy więcej niż koszty produkcji! Ostatnio to "Obsession" oraz "Backrooms", które biją rekordy niepobite od ponad 40 lat. Oba sukcesy wywołały w Hollywood trzęsienie ziemi. Bo Fabryka Snów nie rozumie jak do Zetek dotrzeć i że kręcenie z uporem maniaka filmów, którymi zachwycali się Millenialsi, pokolenie X czy Boomersi już przestało być receptą na sukces i wielką kasę. Bo "starszyzna" siedzi w domu na kanapie i ogląda te firmy w streamingu. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Blisko 700 miliardów dolarów - tyle warta jest europejska gwiazda sztucznej inteligencji. Sporo mniej niż amerykańskie gwiazdy AI, ale za to jest kluczowa dla ich działania. Bo to od holenderskiej firmy ASML zaczyna się produkcja każdego zaawansowanego mikroprocesora, a wydajne chipy, to podstawa nowoczesnych technologii: od smartfonów przez sprzęt wojskowy i medyczny po trenowanie sztucznej inteligencji. Akcje holenderskiego przedsiębiorstwa tylko w tym roku zyskały na giełdzie 60 procent i właśnie to wywindowało wartość całej firmy do poziomu, jakiego w Europie jeszcze nie widzieliśmy! Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Bilion osiemset miliardów dolarów - tyle warta ma być na dzień dobry spółka SpaceX Elona Muska w momencie debiutu na nowojorskiej giełdzie. To największy debiut giełdowy świata, który rozgrzewa inwestorów tak bardzo, że ustawili się w kolejce po akcje. Dlaczego? I czy "kupią" wizję firmy jaką roztacza Musk: od znanego już internetu ze Starlinków po biznesowe baśnie jak baza na Księżycu, wysłanie ludzi na Marsa czy serwerów sztucznej inteligencji na orbitę? Na razie SpaceX zarabia tylko na Starlinkach, satelitach dla internetu, a na lotach w kosmos swoimi rakietami - w ogóle nie. Ta firma to jednak oczko w głowie Muska, a rynek wierzy w zapowiedzi, że wartość sprzedawanych przez SpaceX usług w cztery lata wzrośnie dwudziestokrotnie! Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Elon Musk chce zaprowadzić na giełdę swój największy biznes, czyli kosmicznego giganta SpaceX. Jeśli mu się uda, będzie to największy giełdowy debiut jaki świat kiedykolwiek widział. Po co mu to? Musk otrzebuje gotówki, by osiągnąć to, co obiecał amerykańskiemu prezydentowi, narodowej agencji kosmicznej NASA, a co teraz obiecuje przyszłym współwłaścicielom SpaceX: osiedlić ludzkość na Księżycu, a potem zabrać na Marsa, a w międzyczasie wynieść w kosmos wielkie serwerownie sztucznej inteligencji. Bo właśnie na tym opiera swój przepis na przyszły, astronomiczny sukces. Ma w ręku mocne karty, w tym rządowe kontrakty oraz rakietę, która będzie mogła wynieść na orbitę nawet 100 ton ładunku za ułamek dotychczasowej ceny. I o tę rakietę w tej historii chodzi przede wszystkim: czy udźwignie ambicje najbogatszego człowieka świata. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Mistrzostwa świata w piłce nożnej odbędą się w trzech krajach (Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Meksyku), w czterech strefach czasowych, w upalnych temperaturach i za grube pieniądze. I choć organizatorzy liczą na potężne wpływy z meczów i z kieszeni kibiców, to mogą się mocno przeliczyć. Bo puchar świata w zarabianiu może zdobyć przede wszystkim... FIFA, która podyktowała astronomiczne ceny biletów na stadiony. Hotelarze narzekają, że mają jeszcze sporo wolnych miejsc, lokalne samorządy boją się, że do całego otoczenia meczów będą musiały dokładać ze swoich budżetów. Zresztą historia ostatnich mistrzostw pokazuje, że nadzieje na deszcz gotówki od kibiców przegrywają w starciu z kosztami organizacji tej imprezy. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Naukowcy są już niemal pewni, że w nadchodzących miesiącach pogodę na świecie znów zaprogramuje El Niño, cykliczne zjawisko zachodzące na Pacyfiku, którego efekty odczuwamy jak świat długi i szeroki. Bo tam, gdzie zwykle jest sucho - leje jak z cebra, a tam, gdzie było mokro - panuje susza. Tym razem El Niño ma być silniejsze niż ostatnio, zwłaszcza, że nakłada się na nie coraz cieplejszy klimat. Eksperci już piszą listę produktów spożywczych, których produkcję efekty tego zjawiska zaburzą. Ostatnio podniosło nam ceny ryżu, kawy i czekolady. Teraz dochodzą do tego cukier, oleje, mango, zboża, a nawet - ryby! Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Giełdowe indeksy na świecie biją rekordy, hossa trwa w najlepsze. Na najważniejszej giełdzie świata, na Wall Street w Nowym Jorku hossę wciąż pcha boom na sztuczną inteligencję: inwestorzy uwierzyli, że setki miliardów dolarów jakie amerykańscy giganci wydają na rozwój AI mają sens i zwróci się to w wynikach tych firm. Ale u nas też rekordy, mimo że warszawska giełda stoi czymś zupełnie innym niż technologie sztucznej inteligencji. Światowy kapitał widzi w nas potencjał i chętnie wkłada część swoich pieniędzy w GPW i polskie papiery wartościowe. Jest jednak wspólny mianownik: hossa na globalnych parkietach trwa w najlepsze, jakby wojny w Zatoce Perskiej i obaw o jej skutki dla gospodarki, inflacji i naszych kieszeni w ogóle nie było. O sytuacji na giełdach rozmawiamy w tym odcinku z analitykiem OANDA TMS Brokers Krzysztofem Kamińskim. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

W tym kraju dwie firmy wpłacą w podatkach do centralnego budżetu fortunę taką, że nie wiadomo co z nią zrobić. Wszystko dzięki boomowi na sztuczną inteligencję, który napędza te dwie firmy tak, że zarabiają na czysto potężne miliardy dolarów. Dlatego pracownicy jednej z nich dostaną pół miliona premii rocznej, a kiedy dowiedzieli się o tym pracownicy drugiej - zagrozili strajkiem i też wywalczyli bajeczne premie. Przy okazji budząc globalną dyskusję o tym kto powinien się bogacić na cyfrowej rewolucji. O jaki kraj chodzi? O jakie firmy (jedną doskonale znacie)? Co ma z tym wspólnego "holenderska zaraza"? I jakie pomysły ma rząd na wydanie niespodziewanej góry gotówki? Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Wojna na Bliskim Wschodzie swoją drogą, ale przedłużająca się blokada Cieśniny Ormuz właśnie ujawnia niespodziewany problem, w którym odzywa się natura. Stojące od tygodni w Zatoce Perskiej statki zarastają... pąklami! To morskie żyjątka, które przyczepiają się do kadłubów tankowców, gazowców, masowców i wszystkich innych jednostek stojących na przymusowym - przez wojnę w Zatoce Perskiej - parkingu w ciepłych wodach Zatoki. Pąkle obrastające burty zwiększają opór wody i dlatego statek musi spalić więcej paliwa, żeby utrzymać prędkość – i to nawet o 40 procent więcej! Setki statków będą musiały zostać oczyszczone w suchych dokach, do których już na świecie zaczyna ustawiać się kolejka. A to tylko jeden z całej serii problemów do rozwiązania, kiedy ruch na morskiej trasie już będzie mógł wrócić. Bo Ormuz trzeba rozminować, ubezpieczycie dwudziestokrotnie podwyższyli stawki polis za transport tamtą drogą, a korek tysiąca statków trzeba rozładować - i tu zacznie się koszmar logistyczny. I mimo że Bliski Wschód…

To wszystko brzmi jak gotowy scenariusz kryminału. To historia "od zera do miliardera": właściciela powszechnie znanej firmy modowej i jego śmierci na szlaku turystycznym w górach niedaleko Barcelony. Początkowo tę śmierć uznano za wypadek, ale policja po ponad roku wróciła do sprawy i aresztowała najstarszego syna miliardera pod zarzutem zabójstwa ojca. W tle jest sprawa sukcesji wartej miliardy rodzinnej firmy, której markę znamy niemal z każdego większego centrum handlowego. Bo ojciec uznał, że syn średnio radził sobie z zarządzaniem, planował zmienić testament wykreślając z niego dzieci. To rozpętało rodzinny kryzys i właśnie w takich okolicznościach obaj panowie wybrali się na spacer malowniczą górską trasą niedaleko katalońskiej stolicy... Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Polski konsument zaczął się bardziej pilnować na zakupach. Pokazująca naszą skłonność do sklepowych zakupów sprzedaż detaliczna w kwietniu wprawdzie rosła - w rocznym tempie 1,3 procent, ale to znacznie gorzej niż spodziewali się ekonomiści. Drogie paliwa i rosnąca inflacja oraz coraz wolniej rosnące dochody przełożyły się na naszą większą ostrożność z wydawaniem pieniędzy. W kwietniu było już widać, że znów wstrzymujemy się z większymi wydatkami na dobra trwałe, czyli na przykład pralki, lodówki czy telewizory. Za to - mimo wysokich cen paliw - samochody tankowaliśmy pod korek. I wygląda na to, że inflacyjne strachy znów skłaniają nas do odkładania większych zakupów i większego pilnowania się z wydatkami. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Kuba wraca na czołówki światowych mediów po tym jak amerykański sąd postawił poważne zarzuty byłemu kubańskiemu dyktatorowi Raulowi Castro. Komentatorzy podejrzewają, że to może być wstęp do amerykańskiej interwencji na wyspie, może nawet podobnej do tej, która w styczniu w Wenezueli, która zakończyła się uprowadzeniem do USA wenezuelskiego dyktatora. I która dla Kuby była początkiem końca świata, bo wyspa była uzależniona od wenezuelskiej ropy. Kiedy ta przestała płynąć, na Kubie zabrakło paliwa (do samochodów, samolotów, karetek pogotowia, śmieciarek, transportu publicznego), prąd stał się towarem reglamentowanym (blackouty trwają nawet po 20 godzin na dobę), a w sklepach zabrakło towarów i klientów. Zabrakło też paliwa do samolotów, więc Hawana nie może liczyć na koło ratunkowe dla całej gospodarki, czyli turystów z dolarami w kieszeniach. Kuba - parafrazując tytuł dawnej piosenki - jest więc wyspą jak wulkan, tyle że wygasły. Jak wygląda tam ekonomiczny tryb unplugged? Sponsorem odcinka jest OANDA TMS…

Po ten towar ustawiły się kolejki, a w dniu premiery w wielu sklepach musiała interweniować policja. Chętnych było tylu, że wiele salonów na świecie - ze względów bezpieczeństwa - musiało zamknąć przed chętnymi drzwi, bo dochodziło do scen w których policja musiała użyć gazu łzawiącego. Tak było w Nowym Jorku, Mediolanie, Tokio, Dubaju, Barcelonie, salony zamknęły się nawet... w Warszawie! Za czym kolejki te stanęły? Za zegarkiem! Ale nie za najnowszym smartwatchem, tylko za zegarkiem kosztującym 400 euro, tyle że nie byle jakim. Stworzył go alians dwóch szwajcarskich gigantów: luksusowego i ultradrogiego Audemars Piguet oraz znanego na świecie popularnego Swatcha. Kolekcja Royal Pop z kolorowym desingem Swatcha i kultowym mechanizmem Audemarsa reklamowana jako limitowana, po jednym zegarku na głowę, rozgrzała głowy chętnych i ustawiła ich w kolejkach przed sklepami. Obstawienie ryzykownego kontrastu między klasyką a pop-kulturą było szczegółowo przemyślane i ma być kołem ratunkowym dla szwajcarskich…

Największa firma świata, warta niemal 5,5 biliona dolarów NVidia i tym razem nie rozczarowała i za pierwszy kwartał pokazała fenomenalne wyniki, w których przychody rosną o 80 procent i przekraczają 80 miliardów dolarów. NVidia jest lokomotywą całej obecnej giełdowe hossy sztucznej inteligencji, a po jej produkty - zwłaszcza mikroprocesory wystarczająco mocne, żeby trenować na nich sztuczną inteligencję - stoi globalna kolejka. Oczekiwania ekspertów pobiły wszystkie wskaźniki finansowe, a prezes firmy obiecuje, że będzie jeszcze lepiej, bo AI z serwerów i chipów ma przenikać do codziennego życia. Ale przyszłość może rzucić NVidii kłody pod nogi, bo znaków zapytania przed firmą rysuje się coraz więcej: chodzi o konkurencję z Chin i z rodzimego, amerykańskiego rynku, na którym coraz więcej graczy chce się choć trochę od mikroprocesorów NVidii uniezależnić. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.

Masło jest tak tanie, że o jego cenę właśnie pokłóciły się sieci handlowe. Tanieje mięso wieprzowe (dzięki Hiszpanii), bardzo tanie są ziemniaki (przez klęskę urodzaju), zatrzymały się wzrosty cen kawy (dzięki Brazylii), przestały drożeć jajka, wchodzące na rynek warzywne nowalijki szybko tanieją. Na razie są dobre wieści dla naszych posiłków, ale kluczowe są tu słowa "na razie". Bo ten korzystny splot warunków dla cen podstawowych produktów śniadaniowo-obiadowych już za kilka miesięcy mogą przeciąć skutki wojny na Bliskim Wschodzie: drogie nawozy, droga energia i drogie paliwa. Jaskółki tego widać już w cenach pszenicy, kluczowej dla wypieku codziennego chleba. Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.